რეჯიო ემილიას სამყაროში: როგორ ვავითარებთ ცნობისმოყვარეობას, ხელოვნებასა და თვითგამოხატვას

როდესაც რეჯიო ემილიას მიდგომით შთაგონებულ საკლასო ოთახში შედიხართ, ერთ-ერთი პირველი, რასაც ამჩნევთ, სწორედ გარემოა. აქ ვერ ნახავთ ერთნაირად ჩამწკრივებულ მერხებს, მკაცრად გაწერილ განრიგს ან კედლებს, რომლებიც მზა სამუშაო ფურცლებითაა დაფარული. ამის ნაცვლად, დაგხვდებათ ნათელი სივრცეები, ბუნებრივი მასალები და ტექსტურები, ღია შესაძლებლობების მქონე რესურსები და ბავშვების მშვიდი, მაგრამ ენერგიული ჩართულობა აღმოჩენის პროცესში.

ჩრდილოეთ იტალიაში შექმნილი რეჯიო ემილიას მიდგომა ეფუძნება რწმენას, რომ ბავშვები ბუნებრივად ცნობისმოყვარე, მოაზროვნე და შემოქმედებითი ადამიანები არიან — მათ სურთ სამყაროს აღმოჩენა, კითხვების დასმა და საკუთარი იდეების გამოხატვა.

აი, როგორ ვაცოცხლებთ რეჯიო ემილიას ფილოსოფიას ყოველდღიურად და რატომ არის ის ჩვენი ადრეული განათლების გარემოს მთავარი მამოძრავებელი ძალა.

1. ბავშვი, როგორც აქტიური მონაწილე

ტრადიციული სწავლების მოდელში ხშირად მასწავლებელი განსაზღვრავს, რას და როდის ისწავლის თითოეული ბავშვი. რეჯიო ემილიას მიდგომაში კი ბავშვი საკუთარი სასწავლო გზის აქტიურ თანაშემქნელად განიხილება.

მაგალითად, თუ ბავშვების ჯგუფი ეზოში ობობას ამჩნევს, რომელიც ქსელს აბამს, ჩვენ მათ უკან, კლასში არ ვაბრუნებთ მხოლოდ იმისთვის, რომ ასოების სავარჯიშო დაასრულონ. პირიქით — ეს მომენტი კვლევის ახალი დასაწყისი ხდება.

რა ამაგრებს ობობას ქსელს? რამდენი ფეხი აქვს ობობას? როგორ შეგვიძლია საკუთარი ქსელის მოქსოვა ძაფის, თიხის ან პატარა ტოტების გამოყენებით?

როდესაც სწავლა ნამდვილი ინტერესისა და აღმოჩენის სურვილიდან იბადება, ბავშვები მხოლოდ ფაქტებს კი არ იმახსოვრებენ — ისინი ავითარებენ კრიტიკულ აზროვნებას, შეუპოვრობას და სწავლისადმი მთელი ცხოვრების განმავლობაში შენარჩუნებულ სიყვარულს.

2. გარემო, როგორც „მესამე მასწავლებელი“

ჩვენს მიდგომაში ფიზიკური გარემოს შექმნას ისეთივე ყურადღებას ვუთმობთ, როგორსაც თავად სასწავლო პროგრამას. ჩვენ სივრცეს „მესამე მასწავლებლად“ აღვიქვამთ — მშობლებისა და პედაგოგების გვერდით.

• ვიყენებთ ბუნებრივ სინათლესა და მასალებს — ხის ავეჯს, რბილ განათებას, ცოცხალ მცენარეებსა და ბუნებრივ ტექსტურებს — რათა შევქმნათ მშვიდი, მყუდრო და სახლის მსგავსი გარემო, რომელიც ბავშვის მგრძნობიარე ბუნებას ითვალისწინებს.

• ერთი კონკრეტული დანიშნულების პლასტმასის სათამაშოების ნაცვლად, ბავშვები მუშაობენ კენჭებით, ხის კუბიკებით, ფიჭვის გირჩებით, ქსოვილის ნაჭრებით, ლენტებითა და მინის ქვებით. ამ ნივთებს წინასწარ განსაზღვრული გამოყენება არ აქვთ — ხის კუბიკი შეიძლება იქცეს ტელეფონად, ხიდად ან ცათამბჯენის ნაწილად.

• ხელოვნებისთვის საჭირო მასალები, წიგნები და სამშენებლო რესურსები ბავშვებისთვის თვალის სიმაღლეზეა განთავსებული. ეს მათ აძლევს შესაძლებლობას, თავად აირჩიონ საჭირო ხელსაწყოები და პასუხისმგებლობა აიღონ საკუთარ იდეებზე.

3. "ბავშვის ასი ენა"

რეჯიო ემილიას დამფუძნებლის, ლორის მალაგუცის, მიერ განვითარებული „ასი ენის“ კონცეფცია აღიარებს, რომ ბავშვები კომუნიკაციას, სწავლასა და თვითგამოხატვას უამრავი განსხვავებული გზით ახორციელებენ. სიტყვებით საუბარი ამ გზებიდან მხოლოდ ერთ-ერთია.

ბავშვმა საკუთარი იდეა შეიძლება გამოხატოს:

• თიხისა და ძერწვის საშუალებით — მოცულობისა და ფორმის გასაგებად;

• საღებავებითა და აკვარელით — განწყობისა და სინათლის შესასწავლად;

• როლური თამაშით — სოციალური ურთიერთობებისა და ემპათიის გასააზრებლად;

• კონსტრუირებითა და სივრცითი აგებით — საინჟინრო პრინციპების შესამოწმებლად;

• მოძრაობითა და ცეკვით — რიტმისა და შაბლონების შესაგრძნობად.

ხელოვნება ჩვენთან არასოდეს განიხილება როგორც ცალკე, 20-წუთიანი შემოქმედებითი აქტივობა, რომელსაც წინასწარ განსაზღვრული „სწორი“ საბოლოო შედეგი უნდა ჰქონდეს. ის აზროვნების, პრობლემების გადაჭრისა და თვითგამოხატვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ენაა.

4. ატელიე: სივრცე დიდი იდეებისთვის

ჩვენი სკოლის ერთ-ერთი ცენტრალური სივრცეა ატელიე — სპეციალურად შექმნილი ადგილი ხელოვნებისა და აღმოჩენებისთვის. სწორედ აქ ერთიანდება სამეცნიერო კვლევა და შემოქმედებითი პროცესი.

აქ ბავშვებმა შეიძლება გამადიდებელი შუშის ქვეშ შეისწავლონ ფოთლები, განათებულ მაგიდაზე დააკვირდნენ და გადაიხატონ მათი რთული ძარღვები, აკვარელების შერევით შემოდგომის მწვანე ფერის ზუსტი ტონი შექმნან და შემდეგ თიხისგან ფოთლების სამგანზომილებიანი მოდელები გამოძერწონ.

ამ პროცესში ხელოვნება იქცევა სამეცნიერო დაკვირვებისა და ცნებების ღრმად გააზრების მძლავრ ინსტრუმენტად.

5. სწავლის პროცესის დაფიქსირება

რადგან ჩვენთვის პროცესი საბოლოო პროდუქტზე არანაკლებ მნიშვნელოვანია, ჩვენს სივრცეში ვერ ნახავთ ყოველ პარასკევს ბავშვების ჩანთებში ჩადებულ ერთმანეთის იდენტურ, მასწავლებლის მიერ დასრულებულ ხელნაკეთ ნამუშევრებს. ამის ნაცვლად, ჩვენს დერეფნებში შეხვდებით მდიდარ და მრავალფეროვან დოკუმენტაციას.

ფოტოპანელების, ბავშვების საუბრებიდან ამოღებული ციტატებისა და პროცესში შექმნილი ნამუშევრების საშუალებით ჩვენ ხილულს ვხდით მათ აზროვნებას — მშობლებისთვის, პედაგოგებისთვის და თავად ბავშვებისთვის. დოკუმენტაციისთვის თვალის გადავლება ბავშვებს საკუთარი განვითარების გააზრებაშიც ეხმარება.

თანამშრომლობა ოჯახებთან

რეჯიო ემილიას მიდგომა განათლებას სამ მხარეს შორის თანამშრომლობად განიხილავს: ბავშვს, პედაგოგსა და მშობელს შორის.

თქვენ ხართ თქვენი შვილის პირველი და ყველაზე გავლენიანი მასწავლებელი. თქვენი გამოცდილება, კულტურა და ჩართულობა ჩვენი საგანმანათლებლო საზოგადოების მნიშვნელოვანი ნაწილია.

როდესაც ბავშვებს ვენდობით, ვუსმენთ და მათ სილამაზით, აღმოჩენის შესაძლებლობებითა და სამყაროს მიმართ გაოცების განცდით ვავსებთ, მათი პოტენციალი უსაზღვრო ხდება.

გსურთ, საკუთარი თვალით ნახოთ რეჯიო ემილიას გარემო?

დაუკავშირდით ჩვენს გუნდს და დაჯავშნეთ თქვენი ვიზიტი დღესვე!

წყარო

• Reggio Children – Values of the Reggio Emilia Approach: https://www.reggiochildren.it/en/reggio-emilia-approach/valori-en/